Data:08/09/10

 
Untitled Document
Maruf Kurkhi (fėmijė musliman me prind jomusliman)

Maruf Kurkhi (fėmijė musliman me prind jomusliman)

Biografia personale e Maruf Kurkhiut

Rreth pėrmendjes sė emrit dhe pėrkatėsisė sė tij

Pėrsa i pėrket emrit, ai ėshtė Maruf

Ndėrsa pseudonimi i tij ėshtė Ebu Mahfudh, thuhet edhe Ebul Hasen. Ndėrsa emri i tė jatit ėshtė Fejruzan, thuhet edhe Fejruz, dhe thuhet edhe Ali; ai e ka prejardhjen nga Kurkhi i Bagdatit,- kėshtu ėshtė prononsuar Ebu Bekėr el Khatibi..

Muhamed ibn Nasri na ka treguar nė adresė tė Muhamed ibn Tahirit el Hafidhit qė ka thėnė: E kam dėgjuar Khalef el Kurkhun tė thotė: “Ne jemi prej Kurkhėve tė Bexhidit, prej saj ėshtė edhe Marufi, shtėpia e tij njihet e vizitohet edhe sot”.

Dikush prej dijetarėve ka thėnė: “Njė ditė prej ditėsh mu kujtua emri i Marufit dhe pseudonimi i tij dhe ndjeva admirim, thashė: Lėre Ebu Mahfudhin tė jetė maruf-i shquar, pėr tu tubuar mes tė dyjave”.

Na ka treguar Ebu Mensuri Abdurahman ibn Muhamed Kazazi, qė ka thėnė: Na ka treguar Ebu Bekėr Ahmed ibn Aliu ibn Thebit el Khatibi qė ka thėnė: Na ka treguar Ahmed ibn Umer ibn Ruh Nehruni dhe Muhamed ibn Husejn el Xheziriu, qė kanė thėnė: Na ka treguar el Meafi ibn Zekeria qė ka thėnė: Na ka treguar Muhamed ibn Jahja Suliu qė ka thėnė: Na ka treguar el Galabiu qė ka thėnė: Na ka treguar Ibn Aishe qė ka thėnė: “Njė burrė e quajti fėmijėn e tij Maruf dhe i vuri pseudonimin Ebul Hasen. Kur u rrit i tha: O djaloshi im, tė quajta Maruf-Mirush, dhe pseudonimin t’a vura Ebul Hasen (babai i tė mirės) qė tė t’a bėj tė pėlqyeshėm ēfarė tė emėrtova dhe ēfarė tė vura pseudonim”.

Na ka treguar Ebu Mensur Kazazi qė ka thėnė: Na ka treguar Ahmed ibn Ali ibn Thebiti qė ka thėnė: Na ka treguar Muhamed ibn Ahmed ibn Rizk qė ka thėnė: E kam dėgjuar Ebu Bekėr Muhamed ibnul Hasenin el Mukriun Nekashin i cili u pyet pėr Maruf Kurkhiun dhe tha: Kam dėgjuar Idris ibn Abdul Kerimin qė tha: “Ai ėshtė Maruf ibn Fejruzani, mes meje dhe tij ekziston njė lidhje gjaku, i jati i tij ishte i besimit sabi-in prej banorėve tė Nehrabanit nga fshatrat e Uasitit. Kur qe i vogėl Marufi falej me sabijtė, ju paraqit tė jatit Islami gjė pėr tė cilėn ai e porositi atė”.

“Manakib Maruf el Kurkhi ue Ekhberuhu” – pėrpilim i Abdurahman ibn Ali ibnul Xheuziut – fq.45-50

 

Ēfarė pėrmendet lidhur me islamizimin dhe rritjen e tij

Ka thėnė na ka treguar im atė qė ka thėnė: Kam dėgjuar Ebu Ali Dekakin qė ka thėnė: “Dy prindėrit e Marufit ishin tė krishterė dhe Marufin ia dorėzuan edukatorit tė tyre qė ishte sabi-in. Edukatori i thoshte atij: Thuaj: “I treti i treshes (trinitetin)”. Marufi i thotė: Ai nė fakt ėshtė Njė, kėshtu njė ditė prej ditėsh mėsuesi e rrahu keq prandaj Marufi iku. Dy prindėrit e tij thanė: Ah sikur tė na kthehet dhe ne do i pėrshtatemi nė ēdo fe qė tė dojė.

Mė pas Marufi e pranoi islamin nėpėrmjet Ibn Musa Ridaut, u kthye tek shtėpia dhe trokiti derėn, iu tha: Kush ėshtė? Tha: Marufi. I thanė: Nė ē’fe je? Tha: Nė fenė e natyrshmėrisė? Dhe edhe dy prindėrit e tij u bėnė muslimanė”.

Na ka treguar Umar ibn Dhufri qė ka thėnė: Na ka treguar Xhafer ibn Ahmed ibn Atau qė ka thėnė: Na ka treguar Abdulaziz ibn Aliu qė ka thėnė: Na ka treguar Ali ibn Abdullah ibn Xhehdami qė ka thėnė: Mė ka folur Ahmed ibn Atau qė ka thėnė: Mė ka treguar Ebu Salih Abdullah ibn Salihu qė ka thėnė: “Ebu Mahfudhit i kish dalė nė pahė Allahu (se duhej zgjedhur) qė kur ishte sabi-in”.

Pėrmendet se i vėllai, Isa, ka thėnė: Unė dhe im vėlla Marufi ishim me Librin dhe ishim tė krishterė. Mėsuesi i mėsonte tė vegjėlit: Ati dhe biri. Marufi bėrtiste dhe thoshte: Ai (Zoti) ėshtė Njė Njė, gjė pėr tė cilėn mėsuesi e godiste fortė derisa njė ditė e goditi rėndė dhe ai i iku. E jėma qante dhe thoshte: Nėse Allahu ma kthen tim bir Marufin do e pasojmė nė cilėn fe qė tė jetė. Marufi i erdhi asaj pas shumė e shumė vitesh dhe ajo i tha: O djaloshi im, nė ē’fe je? I tha: Jam nė fenė e Allahut, Islamin: Dėshmoj se La ilahe il Allah-Nuk meriton tė adhurohet vetėmse Allahu dhe dėshmoj se Muhamed rasulullah-Muhamedi ėshtė i Dėrguari i Allahut. Pas kėsaj ime mė e pranoi Islamin dhe e pranuam edhe tė gjithė ne.

Na ka treguar Abdulmunim ibn Abdulkerim ibn Heuzeni qė ka thėnė: Na ka treguar im atė qė ka thėnė: Kam dėgjuar Muhamed ibnul Husejnin qė tha: Kam dėgjuar Muhamed ibn Abdullah Razin.

Tha: Kam dėgjuar Ali ibn Muhamed Delalin qė tha: Kam dėgjuar Muhamed ibnul Husejnin qė tha: Kam dėgjuar tim atė qė tha: “E pashė Marufin nė gjumė pasi vdiq dhe i thashė: Ē’bėri Allahu me ty? Tha: Mė fali. I thashė: Nisur nga asketizmi dhe pėrkushtimi? Tha: Jo, por ngaqė e pranova kėshillėn e Ibn Semekut dhe ngaqė qeshė pandarė i varfėr si dhe nga dashuria qė kisha pėr tė varfėrit”.

Kėshilla e Ibn Semekut ėshtė sipas asaj qė thotė Marufi: “Qeshė kalimtar nė Kufe dhe qėndrova tek njė burrė qė i thuhej Ibn Semek teksa po i kėshillonte njerėzit. Ndėr tė tjera ai tha: Kush i shmanget Allahut i tėri, tė tillit Allahu do t’i shmanget krejtėsisht. Atij qė vjen tek Allahu me zemrėn e tij, Allahu do t’i vijė me mėshirėn e Tij dhe do t’i vijė me mbarė fytyrat e krijesave... Kush ėshtė herė herė atė Allahu do t’a mėshirojė ndonjė herė (ēfarėdo). Fjala e tij mė ra nė zemėr, dhe iu drejtova Allahut duke lėnė tėrėsisht gjendjen nė tė cilėn isha”.

“Manakib Maruf el Kurkhi ue Ekhberuhu” – pėrpilim i Abdurahman ibn Ali ibnul Xheuyiut – fq.50-54

 

Lidhur me akiden-bindjen e tij

Na ka treguar Muhamed ibn Nasri qė ka thėnė: Na ka treguar Ebu Muhamed Abdulmelik ibn Muhamed el Buzgani qė ka thėnė: Na ka treguar Ali ibn Umar Kazuni, na ka treguar Jusuf ibn Umar Kaueshi qė ka thėnė: I kam lexuar Muhamed ibn Mukhaled Atarit qė i kam thėnė: Tė ka treguar Ahmed ibn Muhamed el Eshkari qė ka thėnė: Na ka treguar Isak ibn Daudi qė ka thėnė: Mė ka treguar Ebu Xhaferi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Jakubin djalin e vėllait tė Marufit qė ka thėnė: “E kam dėgjuar xhaxhanė tim Marufin qė teksa iu pėrmend puna e Kuranit tha: O Allah shpėtim, Kurani ėshtė fjala e Allahut, nuk ėshtė i krijuar”.

“Manakib Maruf el Kurkhi ue Ekhberuhu” – pėrpilim i Abdurahman ibn Ali ibnul Xheuyiut – fq.55-56

 

Lidhur me lėvdatat e dijetarėve pėr tė

Prej tyre:

1- Sufjan ibn Ujejne: 

Na ka treguar Ebu Seadet, Ahmed ibn Ahmed el Muetuekiliu dhe Ebu Mensur Abdurahman ibn Muhamed Kazazi qė kanė thėnė: Na ka treguar Ahmed ibn Ali ibn Thebiti qė ka thėnė: Na ka treguar El Husejn ibn Muhamed Kasim el Mekhzumiu qė ka thėnė: Na ka treguar Muhamed ibn Amėr el Bekhteriu Razazi qė ka thėnė: Na ka thėnė Jahja ibn Ebi Talibi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Ismail ibn Shededin qė ka thėnė: Na tha Sugjen ibn Ujejne: Nga jeni? I thamė nga banorėt e Bagdadit. Tha: Si ėshtė adhurimtari qė keni nė mesin tuaj? I thamė: Kush? Tha: Ebu Mahfudh Marufi. Thamė: Mirė. Tha: Do mbeten nė mirėsi banorėt e atij qyteti sa tė jetė ai mes tyre”.

Na ka treguar El Mahmeden Ibn Nasri, dhe Ibn Abdul Baki, qė kanė thėnė: Na ka treguar Hamd Muhamed ibn Ahmedi, na ka treguar Ebu Naim Ahmed ibn Abdullahu.

Prej tyre ėshtė Abdul Ueheb el Uerak:

Na ka treguar Ebu Mensur Kazazi qė ka thėnė: Na ka treguar Ebu Bekėr Ahmed ibn Ali ibn Thebiti qė ka thėnė: Mė ka treguar El Ez-heriu qė ka thėnė: Na ka treguar Uthman ibn Amėr el Imam qė ka thėnė: Na ka treguar Muhamed ibn Makhled qė ka thėnė: “Iu lexua Hasen ibn Abdul Uehebit, teksa unė po dėgjoja, tha: Kam dėgjuar tim atė tė thotė: (Kanė thėnė qė Maruf Kurkhiu ecėn mbi ujė, e nėse do mė thuhej se ai ecėn nė ajėr do t’a besoja)”.

Na ka lajmėruar Kazazi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ahmed ibn Ali qė ka thėnė: Na ka lajmėruar El Ez-heriu qė ka thėnė: Na ka treguar Uthman ibn Amėr qė ka thėnė: Na ka treguar Ibn Makhled qė ka thėnė: Na ka treguar Abdusamed ibn Hamidi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Abdulueheb el Uerak tė thotė: “Nuk kam parė mė asket se Marufin dhe mė tė lavdėruar adhurues tė pėrkushtuar se ai.

Na ka lajmėruar Ahmed ibn Ahmed el Muteuekeli, na ka treguar Muhamed ibn Nasiri qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Muhamed ibn Abdulaziz el Berdhaiu qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ali ibn Muhamed ibn Uluije qė ka thėnė: Na ka treguar Muhamed ibn Ahmed ibn Bekeuejhi qė ka thėnė: Na ka treguar Ebu Bekėr ibn Ubejdi qė ka thėnė: Mė ka treguar Muhamed ibnul Husejni qė ka thėnė: Mė ka treguar Zejd el Humejriu qė ka thėnė: Mė ka thėnė murgu Theubani: Ma tregoni atė Marufin tuaj tė mirėn e tė cilit e pėrmendni aq shumė...! U nisa dhe ai ishte bashkė me mua nė kėrkim tė Marufit, kur ja, na takoi Ebu Mahfudhi (Marufi) teksa po zbriste nga xhamia e tij. I dhashė selam dhe i thashė: Ky ka ardhur tė bėjė me ty njė marrėveshje dhe tė tė japė selam. Marufi i tha atij: Si ėshtė vlera e Islamit tek ju? Tha: Ėshtė e madhe. Marufi i tha: O murg, ajo pėr Allahun tek Allahu ėshtė mė e madhe. Pastaj Marufi lexoi: {Feja tek Allahu ėshtė Islami}, deri nė plotėsim tė ajetit. Pastaj tha: O murg, hyr nė Islam. Ti je nė tė drejtėn, erdhe me kėmbėt e tua tė na japėsh selam. Murgu shpėrtheu nė lot, pastaj tha: Fjalėt e tua zunė vend nė zemrėn time. Pastaj u bė musliman dhe ikėm. Kur u anuam murgu mė tha: O Zejd! Nuk shoh tė ketė pas kėtij personi mė tė mirė nė tokė, e sa pėr kėtė, ka vdekur nėna e kujt do t’i ngjaj atij...”.

Na ka treguar Ibrahim ibn Abdullahi qė ka thėnė: Na ka treguar Muhamed ibn Isaku qė ka thėnė: Na ka treguar Jahja ibn Ebi Talibi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Ismail ibn Shidedin kumtuesin tė thotė: Na ka thėnė Sufjan ibn Ujejne: “Nga jeni ju? Thamė: Nga banorėt e Bagdadit. Tha: Si po ja ēon ai adhurimtari? Thamė: Kush? Tha: Marufi. Do vazhdoni tė keni mirėsi sa tė jetė nė mesin tuaj”.

2- Ahmed ibn Hanbeli:

Na ka lajmėruar Ebu Bekėr Muhamed ibn Abdullah ibn Hubejbi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ali ibn Ebi Sadiku qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ebu Abdullahu Muhamed ibn Bekeuejhi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Abdullah ibn Alkanin qė ka thėnė: Kam dėgjuar Ahmed ibnul Ale el Bagdadiun tė thotė: Kam dėgjuar Abdullah ibnu Ahmed ibn Hanbelin tė thotė: “Rrodhi pėrmendja e Maruf el Kurkhiut nė kuvendin e tim eti, dhe njė prej xhematit tha: Ai ka pak dije. Babai im ia preu: Pėrmbahu -Allahu tė faltė- a duhet dija pėrveēse pėr tė arritur ēfarė arriti Marufi”.

Na ka lajmėruar Abdurahman ibn Muhamed el Kazazi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ahmed ibn Ali ibn Thebiti qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ismail ibn Ahmed el Hujariu qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Muhamed ibnul Husejn Sulemiu qė ka thėnė: Kam dėgjuar Abduluahid ibn Ebu Bekrin tė thotė: Kam dėgjuar Abdulaziz ibn Mensurin tė thotė: Kam dėgjuar gjyshin tim tė thotė: “Kam qenė tek Ahmed ibn Hanbeli kur nė kuvendin e tij u pėrmend puna e Maruf Kurkhiut dhe dikush nga tė pranishmit tha: Ai ka pak dije... Ndėrkaq Ahmedi i tha: Pėrmbahu -Allahu tė faltė- a synohet nga dija pėrveēse ēfarė arriti Marufi”.

Na ka lajmėruar Abdurahmani qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ahmed ibn Aliu qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ahmed ibn Umar ibn Ruh Nehreuani dhe Muhamed ibnul Husejn el Xhezariu qė kanė thėnė: Na ka treguar El Muafi ibn Zekeria el Xheriri qė ka thėnė: Ėshtė treguar nė adresė tė Abdullah ibn Ahmed ibn Hanbelit se ka thėnė: “I thashė tim eti, a ka poseduar Marufi diē prej diturisė? Tha: O djaloshi im, ai posedonte kokėn e diturisė, ndrojtjen nga Allahu”.

Bishėr ibnul Harithi:

Ka thėnė: Ėshtė treguar nė adresė tė Ebul Hasenit Ali ibn [Umarit] Kazuinit qė ka thėnė: Na ka treguar Jusuf ibn Umari Kauasi qė ka thėnė: Na ka treguar Ibrahim ibn Abdullah Misriu qė ka thėnė: Na ka treguar Khashnemi qė ka thėnė: Hyri Ebu Nasėr Temeri tek daja im, domethėnė: Bishėr ibnul Harithi – tė cilit i tha: Ku ishe? Tha: Tek Marufi. I tha: Pėr ēfarė gjėje e pyete? I tha atij (e pyeta): O Ebu Mahfudh. Mė ka arritur se ti i frokuenton gostitė dhe hanė prej tė mirave. Mė tha: Po. I thashė: Po pėrse? Mė tha: Vėllai im, unė jam miku i Allahut tė Lavdishėm dhe Lartmadhėrishėm, me ēfarė tė mė ushqejė unė ushqehem. Ebu Nasri i tha Bishrit: Tė kam dėgjuar tė thuash: Njoh njė burrė qė ia ka patur ėnda tė hajė banxhana (lloj ushqimi) pėr kaq e kaq vite (por s’e ka ngrėnė atė nga asketizmi). Teksa Marufi hanė nga tė mirat? Ndėrkaq Bishri i tha Ebu Nasėr Temerit: Im vėlla Marufi hanė me gjėrėsinė e njohjes dhe unė privohem me pėrmbajtjen e devocionit.

 

Lidhur me pėrmendjen e sėmundjes sė tij

Na ka lajmėruar Muhamedani, Ibn Nasri dhe Ibn Abdul Baki qė kanė thėnė: Na ka lajmėruar Hamd ibn Ahmedi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ebu Naim el Hafidhi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Ebul Hasen ibn Muksimin tė thotė: Kam dėgjuar Ebu Mukatilin Muhamed ibn Shuxhain tė thotė: Kam dėgjuar Ebu Bekėr Zuxhaxhin tė thotė: Iu tha Maruf el Kurkhiut nė sėmundjen e tij lėr testamentin, tha: “Kur tė vdes kėtė kėmishė timen jepeni sadaka, pasi dua tė dalė nga dynjaja i zhveshur, ashtu sikurse hyra nė dynja i zhveshur”.

“Manakib Maruf el Kurkhi ue Akhberuhu” – Pėrpilimi Abdurahman ibn Ali ibnul Xheuziu – fq: 179

 

Konteksti i historisė sė vdekjes

Na ka lajmėruar Ebu Mensur Kazazi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ebu Bekėr Ahmed ibn Ali ibn Thebiti qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ebu Jeale Ahmed ibn Abduluahid el Uekili qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ahmed ibn Muhamed ibn Umrani qė ka thėnė: Na ka treguar Ebu Bekėr el Axhuzi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Thealeben tė thotė: “Maruf el Kurkhi vdiq nė vitin dyqind”.

Na ka lajmėruar Ibn Nasri qė ka thėnė: Na ka lajmėruar ibn Abdulxhabari qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Muhamed ibn Abduluahid ibn Xhaferi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Muhamed ibnul Abasi Khazazi qė ka thėnė: Na ka treguar Ebul Hasen ibnul Munedi qė ka thėnė: Kam dėgjuar gjyshin tim tė thotė: Ishim tek Ebu Nadri nė vitin dyqind duke dėgjuar atė kur erdhi njė burrė dhe tha: Allahu t’a shtoftė shpėrblimin lidhur me tėt vėlla Marufin, gjė tė cilėn e mori shumė pėr tė madhe. Mė tej thanė: Ngrihuni dhe u ngritėm pėr te xhenazeja e tij”.

Mė ka lajmėruar El Kazazi qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ahmed ibn Aliu qė ka thėnė: Mė ka lajmėruar El Ez’heriu qė ka thėnė: Na ka lajmėruar Ebu Umar ibn Hajauije, nga Muhamed ibn Makhledi qė ka thėnė: Kam dėgjuar Abdurazak ibn Mensurin tė thotė: Nė dyqindenjėshin, nė tė vdiq Maruf el Khurkiu”.

 

Ndryshimi fetar (trajtuar) nė Kuranin Fisnik

Ka thėnė Allahu i Lartėsuar: {Pėrkujtoju (o i Dėrguar) kur Ibrahimi i tha babait tė vet Azerit: "A statuja (idhuj) adhuron pėr zota? Unė po tė shoh ty dhe popullin tėnd nė njė humbje tė sigurt.} Enam/74

Ka thėnė i Lartėsuari: {Edhe lutja e Ibrahimit pėr babain e vet nuk ishte tjetėr, pos pėr shkak tė njė premtimi qė ia pat premtuar atij, e kur iu bė e qartė se ai ėshtė armik i Allahut, u largua prej tij. S'ka dyshim, Ibrahimi ishte shumė i ndjeshėm dhe i butė. } Tevbe/114

Ka thėnė i Lartėsuari: {Ne ia dhamė Ibrahimit herėt mbarėsinė, sepse Ne e kemi njohur mirė atė (ia dhamė tė mbarėn se e meritoi). Kur ai babait dhe popullit tė vet u tha: "Ē'janė kėto statuja qė i adhuroni?"} Enbija/50-51

Ka thėnė i Lartėsuari: {Lexoju atyre ngjarjen e Ibrahimit (qė t’a shpallėm ty o Muhammed). Kur i tha tė jatit dhe popullit tė vet: "Ē’ka jeni duke adhuruar?"} Shuara/69-70

Ka thėnė i Lartėsuari: {Atyre qė nuk besuan Allahu ua sjell shembull gruan e Nuhut dhe gruan e Lutit. Qė tė dyja ishin nėn kurorėn e dy robėrve tė mirė nga robėrit tanė, porse i tradhėtuan ata (nė fé) e ata nuk mundėn t'u bėjnė dobi atyre tė dyjave fare te Allahu, dhe atyre dyjave u thuhet: "Hyni tė dyja nė zjarr sė bashku me hyrėsit nė tė!"} Tahrim/10

 

Ndryshimi i fesė (trajtuar) nė hadithet e nderuara profetike

Nga Ebu Hurejra vjen se ka thėnė: Ka thėnė i Dėrguari i Allahut -lavdėrimi dhe paqja e Allahut qoftė mbi tė-: Nuk ka foshnje pėrveēse e lindė nė natyrshmėri (musliman-i dorėzuar Zotit), ndėrkaq dy prindėrit e tij e kthejnė atė ēifut, tė krishterė ose zjarrputist, sikurse qė e bėn bagėtia bagėtinė e pacėnuar, a kapni nė tė diē prej gjymtimit. Pastaj Ebu Hurejra thotė: Nėse doni shihni (thėnien kuranore) ngjyrosja e Allahut nė tė cilėn i natyrizoi njerėzit, nuk mund tė tjetėrsohet kreatura e Allahut / Sahihu Muslim.

“Uekafetun Imanije-Semėr Dijab / fq:27

 

Nga Haxhaxh ibnul Minhel vjen se ka thėnė: Kam dėgjuar Hamed ibn Seleme tė komentoj hadithin ēdo foshnje lindet nė natyrshmėri, tha: Ne jemi me atė se – kjo ėshtė ashtu qė Allahu nė palcėn e etėrve tė tyre ua mori besėn, tha a nuk jam Unė Zoti juaj, ata thanė: Patjetėr / Sunenu Ebu Daud.

“El Xhamia es Sahih” nga “Sunenu Termidhi” – tė Imamit Muhadith: pra Isa ibn Sureh – fq: 180

 

Shkaqet e ndryshimit tė fesė midis prindėrve dhe fėmijėve

1. Ndryshimi i natyrės sė jetesės – ashtu qė i riu ka bindjen se feja ėshtė traditė dhe popullore, sidomos sepse tek etėrit dominon tradicionalizmi si tipar edukimi, kjo pėr shkak tė shndėrrimit tė fesė nė rituale dhe jo program jetik, duke ndjerė kėshtu i riu se ēėshtja e fesė ėshtė prej vogėlsirave, ndaj ai strehohet tek ndryshimi i fesė.

2. Ndryshimet bashkėkohore dhe lehtėsia e zbatimit tė epsheve aq sa dashuria e tė riut pėr vajzėn e re mund tė ēojė nė ndryshimin e fesė sė tij ose anasjelltas. Kjo pėr shkak tė shtrirjes sė jetės shoqėrore, marėdhėnieve ndėrnjerėzore dhe lidhjeve shpirtėrore nė mes dy gjinive, ashtu qė ēdo palė bėhet e gatėshme tė heq dorė nga feja e saj nėse ajo pėrbėn pėr tė pengesė.

3. Globalizmi (lehtėsia mbarėkominukuese) dhe entuziazmi pėr ndryshim ashtu qė i riu ėshtė bėrė i tillė qė (nisur nga kultura e tij e cekėt islame) dėshiron tė dalė nga e zakonshmja, dhe sipas vėshtrimit tė tij ēėshtje (si agjėrimi, namazi...) janė tė pakuptimta nxitur dhe nga pikpamja materialiste.

4. Dobėsia e besueshmėrisė sė tė riut nė fenė e tij islame pėr shkak tė pamjes sė gabuar fetare qė kanė reflektuar disa fetarė qė e kanė paraqitur atė tė ndarė nga jeta. Nė njė eksperiment tė bėrė nė Universitetin Jordanez u bė hapja e derės pėr ēdo nxėnės qė tė zgjidhte specializimin qė donte (prej specializimeve tė Fakultetit tė Pedagogjisė) dhe numri i atyre qė dėshiruan lėmin e Sheriatit Islam qe vetėm dy persona.

5. Avancimet qė paraqesin shkollat krishterizuese (si mėsimi i anglishtes dhe kompjuterit qysh nga klasa e parė, ceremoni festive etj) duke qenė koshientė se njerėzit mė sė shumti nuk besojnė bazuar nė perceptim...!!!

Prof. Nasir Khaualide – Fakulteti i Shkencave Sociale – Universiteti Jordanez

 

Dispozita islame kur gruaja ėshtė muslimane e burri jo

Thėnia e parė: Anulimi i martesės direkt me bėrjen e saj muslimane:

Njė grup kanė thėnė: Kur gruaja bėhet muslimane martesa e saj me tė (bashkėshortin e saj) prishet, qoftė ajo poseduese e Librit (ēifute ose e krishterė) qoftė jo, edhe nėse (bashkėshorti) ėshtė bėrė musliman fare pak pas saj edhe nėse mė shumė se kaq. Dhe ai nuk mund t’i qaset asaj vetėm nėse e pranojnė islamin bashkarisht nė tė njėjtin moment. E nėse ai (bashkėshorti) bėhet musliman mė parė se ajo, atėherė martesa e saj anullohet nė momentin e bėrjes sė tij musliman, edhe nėse ajo bėhet muslimane fare pak mė pas. Kėtu bėhet fjalė pėr gruan idhujtare, sikurse rasti i banorėve tė Mekės dhe Gadishullit Arabik kur u shfaq Islami, ndėrsa pėrsa i pėrket gruas poseduese tė Librit, bėrja musliman e burrit tė saj nuk i bėn dėm, pasi atij (nė kėtė rast) edhe mė pėrparėsisht i takon martesa me tė, ndaj nuk ka problem qė ajo tė mbetet me tė.

Kjo ėshtė thėnia e njė grupi prej tabi-inėve dhe dhahirijeve qė e ka transmetuar Ebu Muhamed ibn Hazmi nga Umar ibnul Khatabi, Xhabir ibn Abdullahi, Abdullah ibn Abasi, Hamed ibn Zejdi, Hakem ibn Ujejne, Said ibn Xhibejler, Umar ibn Abdulazizi, El Hasen el Basri, Adi ibn Adi, Katedeja dhe Shabiu.

Ibnul Kajimi ka thėnė: Them: Transmetimi i kėsaj nė adresė tė Umar ibn Khatabit ėshtė gabimisht, njė transmetim nė adresė tė tij do t’a pėrmendim nė kundėrshtim me kėtė nga reliket e Umar ibn Khatabit -Allahu qoftė i kėnaqur me tė-, qė e kanė pėrmendur Ebu Muhamedi dhe tė tjerė.

 

Thėnia e dytė: Anulimi vjen kur bashkėshorti refuzon tė bėhet musliman:

Ka thėnė Ebu Hanife: Cilido pranon pėrpara tjetrit Islamin, nėse ėshtė nė territor islam ia paraqet pėr ta pranuar Islamin atij qė s’e ka pranuar, nėse e pranon Islamin mbeten nė kurorė e nėse refuzon atėherė u bie tė divorcohen dhe nuk merret nė konsideratė cikli (menstracionet) nė kėtė.

 

Thėnia e tretė: Prishet martesa kur mbaron cikli (i menstracioneve) dhe i shoqi ka pasur kontakt seksual me tė:

Maliku ka thėnė: Nėse gruaja bėhet muslimane dhe burri jo, nėse kjo ėshtė para se i shoqi tė ketė patur kontakt seksual me tė atėherė ndodh divorci, ndėrsa nėse ėshtė pas kėsaj po qe se ai bėhet musliman nė ciklin e saj ata mbeten nė kurorėn e tyre dhe nėse nuk bėhet musliman derisa t’i mbarojė cikli i saj ajo divorcohet prej tij. Nėse ai bėhet musliman dhe ajo jo, asaj i bėhet ftesė pėr nė Islam dhe nėse ajo e pranon islamin ngelen nė kurorėn e tyre ndėrsa nėse ajo refuzon martesa prishet nė momentin e refuzimit tė saj, sidoqoftė para se tė ketė patur kontakt seksual me tė ose pas kėsaj.

 

Thėnia e katėrt: Ėshtė e anasjellta e thėnies sė tretė:

Ibn Shumbreme ka thėnė tė anasjelltėn e kėsaj dhe se nėse ajo bėhet muslimane para tij divorcohen aty pėr aty, dhe nėse ai bėhet musliman para saj dhe ajo mė pas bėhet muslimane nė cikėl (periodėn e zakoneve)  ajo mbetet gruaja e tij, e nė tė kundėrt (nėse ajo nuk bėhet muslimane brenda ciklit) divorcohen me mbarimin e ciklit.

 

Thėnia e pestė: Marrja nė konsideratė e ciklit edhe pėr burrin edhe pėr gruan

Euzai, Zuhriu, Lejthi, Imam Ahmedi, Shafiu dhe Isaku kanė thėnė: Nėse ndokush prej tyre bėhet musliman mė parė dhe kjo ngjan para se tė hyjė me tė (para se tė ketė kontakt seksual me gruan) atėherė martesa anullohet, nėse kjo ngjan pas kėsaj dhe tjetri bėhet musliman pėrgjatė kohės sė ciklit ata mbeten nė kurorė, dhe nėse cikli mbaron para se ai tė bėhet musliman martesa anullohet.

 

Thėnia e gjashtė: Gruaja pret dhe mbikqyr:

Edhe po qe se qėndron me vite nėse zgjedh tė tillė gjė. Hamed ibn Seleme ka thėnė nė adresė tė Ejub Sukhtijanit dhe Katedes, qė tė dy nga Muhamed ibn Sirini nga Abdullah ibn Jezid Khutamiu: Se gruaja e njė tė krishteri u bė muslimane dhe Umar ibn Khatabi -Allahu qoftė i kėnaqur me tė- e la tė zgjedhė, nėse deshte e divorconte e nėse deshte mbetej me tė: (Abdullah ibn Jezid Khutamiu nė fjalė ishte bashkėkohės). Ibnul Kajimi thotė: Kuptimi nuk ėshtė se ajo mbetet me tė duke qenė bashkėshorti i krishterė porse (mbetet) pret dhe mbikqyr, e kur ai tė bėhet musliman ajo ėshtė gruaja e tij, edhe sikur tė ketė pritur me vite. Ky ėshtė edhe medhhebi mė i saktė nė kėtė ēėshtje dhe pro tij argumenton dhe Tradita Profetike sikurse qė do tė vijė sqarimi pėr kėtė. Kjo ėshtė dhe pėrzgjedhja e Dijetarit tė Islamit (Ibn Tejmijes).

 

Thėnia e shtatė: Ai ėshtė mė i meritueshmi kundrejt saj pėrderisa ajo nuk del nga trualli i saj:

Hamed ibn Seleme ka thėnė nė adresė tė Katedes, nga Said ibn Musejebi: Se Ali ibn Ebi Talibi -Allahu qoftė i kėnaqur me tė- ka thėnė lidhur me dy bashkėshortėt mosbesimtar njėri prej tė cilėve bėhet musliman: Ai ėshtė mė i meritueshėm pėr posedimin e saj pėrderisa ajo ėshtė nė truallin nė tė cilin ajo ka emigruar (tek vendi i burrit). Sufjan ibn Ujejne ka thėnė nė adresė tė Matraf ibn Tarifit nga Shabiu nga Aliu: Ai ėshtė mė i meritueshmi kundrejt saj pėrderisa ajo nuk del nga trualli i saj.

 

Thėnia e tetė: Ata mbeten nė kurorė pėrderisa nuk i ndan qeverisėsi:

Ibn Ebi Shejbe ka thėnė: Ka pėrēuar Muatemer ibn Sulejmani nga Muamari nga Zuhriu: Nėse ajo bėhet muslimane ndėrsa i shoqi jo, ata mbeten nė kurorė pėrderisa nuk i ndan qeverisėsi.

 

Thėnia e nėntė: Ajo mbetet te ai, ndėrkaq ndalohet tė ketė kontakt seksual me tė:

Daud ibn Aliu ka thėnė: Nėse gruaja e pakicės kombėtare (joislame) bėhet muslimane dhe ai jo, ajo mbetet tek ai por ndalohet tė ketė kontakt seksual me tė. Shubeja ka thėnė: Hamed ibn Ebi Sulejmani pėrēon nė adresė tė Ibrahim Nekheiut lidhur me njė grua tė pakicės joislame qė u bė muslimane nėn kurorėn e njė burri pakicė joislame, tha mbetet tek ai. Po me kėtė dispozitė ėshtė shprehur Hamed ibn Ebi Sulejman.

Them: Ēfarė ata synojnė (me sa mė sipėr) ėshtė qė garantimi mbetet nė fuqi duke i siguruar asaj shpenzimet qė i nevojiten dhe banesėn, por ai nuk shkon dot nė vatanin e saj, gjė me tė cilėn shprehen magjoranca lidhur me njė nėnė qė ka lindur njė fėmijė pakicė joislame nėse ajo ėshtė bėrė muslimane normalisht.

 

Kur gruaja bėhet muslimane dhe jo i shoqi

Ēfarė vėrehet nė perėndim ėshtė se gratė janė mė tė predispozuara pėr tė hyrė nė Islam sesa burrat, gjė kjo qė ėshtė njė dukuri tanimė e ditur. Kur gruaja nuk ėshtė e martuar nuk kemi tė bėjmė mė ndonjė problem, pėrveēse pėr nevojėn e saj pėr martesė me njė burrė musliman.

Porse problemi ėshtė kur gruaja ka qenė e martuar dhe hyn nė Islam para tė shoqit, ose pa hyrė i shoqi teksa e duan sė tepėrmi njėri-tjetrin e kanė qėndruar gjatė dhe mirė bashkė, dhe pėr mė tepėr mund tė kenė sė bashku fėmijė dhe pasardhės. Ēfarė tė bėjė Gruaja nė kėtė rast? Teksa ajo ėshtė e angazhuar nė islamizimin e saj por nė tė njėtėn kohė ajo ėshtė e vėmendshme kundrejt tė shoqit, fėmijėve dhe shtėpisė sė saj?

Nė pėrgjithėsi myftilerėt kėtu i japin asaj dispozitėn se ajo duhet t’a ndaj tė shoqin sapo t’a pranojė Islamin, ose maksimumi pasi t’i mbarojė cikli, gjė kjo qė i vjen tepėr e rėndė muslimanes sė re nė Islam pėr t’a vepruar dhe qė pėr tė i duhet tė sakrifikoj tė shoqin dhe familjen e saj. Kėshtu disa prej tyre realisht dėshirojnė tė hynė nė Islam por ėshtė pengesa e divorcimit qė i pengon nė rrugėn e tyre pėr nė Islam.

A ka Sheriati-Ligji Islam ndonjė zgjidhje nėn dritėn e Kuranit, Sunetit dhe Synimeve tė Sheriatit pėr kėtė problem tė vėshtirė pėr t’u zgjidhur?

Doktor Jusuf Kardavi pati nderin t’i japė pėrgjigje kėsaj dispozite duke u pėrpjekur mbi boshtin e konsiderimit tė saj interes tė unitetit musliman nė vendet perėndimore. Dhe citimi i dispozitės sė dhėnė prej tij qe:

Doktor Jusuf Kardavi nė tubimin e Komitetit Evropian pėr nxjerrje dispozitash dhe hulumtime.

 

  Dërgo Merre Kthehu
 
   

© copyright www.ikratv-alb.net 2007